•  

Luisteren naar verhalen voor een samenleving in beweging

Home Blog Kwetsbaarheid voor gevorderden: appreciative inquiry

Kwetsbaarheid voor gevorderden: appreciative inquiry

Appreciative Inquiry in actie

"Ik begrijp niet waarom jullie kwetsbaarheid zo belangrijk vinden." We zitten in een knusse ruimte met veel boeken en uitzicht op het WGplein met leilindes in Amsterdam. Het is een oase na de rinkelende trams en racende fietsers op de Kinkerstraat. Ik volg een internationale foundation course 'Appreciative Inquiry (AI)' of waarderend nieuwsgierig zijn. Het is een benadering uit de organisatiekunde gebaseerd op het delen van verhalen die ik graag gebruik voor beleidsveranderingen. Ik wil mij helemaal onderdompelen in het waarderend nieuwsgierig zijn.

Eén van de stappen in het proces van AI is het formuleren van uitdagende micro proposities om de prikkelende verhalen en visies uitvoerbaar te maken. Ons thema is een goede leergemeenschap zijn. Er ontspint zich een gesprek over het belang van kwetsbaarheid voor de leergemeenschap. Een vrouw en ik willen dit thema meenemen in onze doelen. Voor ons is het bij leren van belang dat er ruimte is om iets niet te weten en om emoties te laten zien. Twee andere vrouwen willen het liever over kracht hebben. Ze willen schitteren in hun talenten. We luisteren naar elkaar en zoeken intensief naar een manier om ieders verlangen een plek te geven in ons leerdoel. Waarderende nieuwsgierigheid helpt om inclusief te werken en ieders inbreng op waarde te schatten zodat de verschillende talenten in een team of co-creatie elkaar kunnen versterken. Uiteindelijk formuleren we als uitdagende micro-propositie: “We onderzoeken samen wat kwetsbaarheid en kracht voor ons persoonlijk betekenen en delen dat met elkaar.

Verwarring
Dik tevreden over het resultaat van onze zoektocht delen we deze propositie in de grote groep. Ik ben dan ook verbaasd als een man zegt dat hij kwetsbaarheid niet begrijpt. Onze trainer vraagt of hij mensen in hun kwetsbaarheid heeft gezien tijdens de training. Nee. Hij heeft wel mensen geëmotioneerd gezien, maar dat vindt hij open zijn. Hij houdt er juist wel van als mensen laten zien dat ze geraakt zijn, maar dat heeft volgens hem niks met kwetsbaarheid te maken.

Zijn vragen en antwoorden brengen mij in verwarring. Mensen houden van kwetsbaarheid omdat het ze een open en zachte dimensie van het leven laat zien of staan er afwerend tegenover omdat ze het aan zwakte koppelen. Deze man past niet in deze twee categorieën.

Brené Brown: De kracht van kwetsbaarheid
Thuisgekomen sla ik het beroemde boek van Brené Brown over de kracht van kwetsbaarheid er op na. Misschien dat zij me kan helpen in mijn verwarring. Haar definitie van kwetsbaarheid luidt: “Kwetsbaarheid is onzekerheden trotseren, risico’s nemen en je emotioneel blootgeven. Deze kwetsbaarheid is de oorsprong van liefde, verbondenheid, geluk, moed, empathie en creativiteit.”

Mensen gaven in het onderzoek van Brown als voorbeelden van ervaringen die hun een gevoel van kwetsbaarheid geven: Om hulp vragen. Voor mezelf opkomen. Nee-zeggen. Een eigen bedrijf beginnen. Het initiatief nemen tot seks met mijn partner (m/v). Een vriend opbellen nadat zijn kind is overleden. De eerste date na een scheiding. Iets schrijven. Ontslagen worden. Verliefd worden. Zwanger worden na 3 miskramen. Werknemers ontslaan. Weer op doel gaan staan nadat ik drie ballen heb doorgelaten. Vergeving vragen. Ergens in geloven.

Het Engelse woord voor kwetsbaarheid, vulnerability, komt van het Latijnse vulnerare wat ‘verwonden’ betekent. De betekenis van vulnerability is volgens het Engelse woordenboek Merriam-Webster ‘gewond kunnende worden’, ‘blootgesteld aan aanvallen of verwonding.’ Het engelse woord voor zwakte, ‘weakness, betekent  ‘niet bestand zijn tegen aanvallen of verwondingen’. Zwakte betekent dus dat je geen verweer hebt tegen aanvallen. Kwetsbaarheid betekent dat je geraakt kunt worden, maar niet dat je beschadigd zult worden.

Een mooi mens dat kwetsbaarheid leeft
De volgende dag stap ik op hem af, nieuwsgierig naar deze voor mij onbekende reactie op kwetsbaarheid, en vraag deze man hoe hij kwetsbaarheid beleeft. Hij vertelt dat hij was vastgelopen in zijn werk en toen radicaal anders is gaan leven. Nu laat hij zijn emoties zien. Dat vindt hij niet kwetsbaar, want hij kan door anderen niet gekwetst worden. Als je leeft en laat zien wat belangrijk is, kan je niet meer beschadigd worden.

Ik vertel over de keer dat ik naar de topman in een organisatie ging die machtsspelletjes aan het spelen was waar ik ook een rol in kreeg. Ik heb die man toen gezegd dat hij me gewoon kon zeggen als hij wilde dat ik me werk anders zou doen, want dan doe ik dat ook. Al het gedoe was overbodig. Dat was voor mij een kwetsbaar moment. Mijn gesprekspartner vindt het vooral moedig.

We vertellen elkaar over momenten van betrokkenheid, onzekerheid en moed. In de definitie van Brené Brown zijn het momenten van kwetsbaarheid. Deze man laat me zien dat jezelf blootgeven je voorbij kwetsbaarheid brengt. Kwetsbaarheid voor gevorderden. Als je je laat raken, moedig bent om je ding in de wereld te zetten, betrokken bent en niet meer perfect hoeft te zijn, dan heb je niks meer te verliezen. Wat een kracht van kwetsbaarheid.

De magie van waarderende nieuwsgierigheid
We hebben met ons gesprek onze uitdagende micro-propositie in ieder geval waar gemaakt. Samen hebben deze man en ik onderzocht wat kwetsbaarheid en kracht voor ons betekenen. Dat is de magie van waarderend nieuwsgierig zijn en met intenties of proposities werken. Op het moment dat je de proposities formuleert, doen ze hun werk al. Je hoeft ze niet in je planning mee te nemen, het gebeurt gewoon. We waren aan het einde van onze cursusweek verbaasd en verrukt hoe ze tot uiting zijn gekomen en waar zijn geworden. Ondergedompeld zijn in 'Appreciative Inquiry' is mij goed bevallen.

Het woord kwetsbaarheid heeft een nieuwe dimensie gekregen. Ik snap de weerstand van mensen tegen dit woord beter. Open zijn, moedig zijn, niet weten, betrokken zijn en je laten raken, zijn dan uitdrukkingen die ook te gebruiken zijn. De titel van het oorspronkelijk boek van Brené Brown luidt dan ook “Daring greatly” oftewel “groots durven.”

Tot slot: Vraag aan jou en festival van de kwetsbaarheid
Wat is voor jou een sprekend moment van kwetsbaarheid in je werk? Ik hoor het graag.
13 december 2014 lever ik een bijdrage aan het Festival van de kwetsbaarheid >> . Je bent van harte welkom.

Brené Brown. De kracht van kwetsbaarheid. Heb de moed om niet perfect te willen zijn. Utrecht, Lev., 2013. (oorspronkelijke uitgave: Daring greatly, 2012)

Meer informatie over deze cursus 'Appreciative Inquiry' vind je hier >>.

Gepubliceerd op 06 november 2014 om 10:19