•  

Luisteren naar verhalen voor een samenleving in beweging

Home Blog Het gouden folie van de pot chocoladepasta

Het gouden folie van de pot chocoladepasta

 

In januari 2018 begint het Dominicanenklooster met het inzamelen van schoon afval om met elkaar een Klimaat Madonna te maken. Het wordt een nieuw beeld van Maria als een Moeder Aarde figuur. Met dat project wil het klooster aandacht vragen voor onze gemeenschappelijke zorg voor het klimaat. En mijn inbreng is om dat met verhalen en symbolen te doen.

Ter voorbereiding van dit project ben ik alvast begonnen met het verzamelen van schoon afval. Afval scheiden betekent nu dat ik eerst kijk of iets geschikt is voor de Klimaat Madonna. Het netje van de uien blijkt van groen plastic te zijn. Je kunt het misschien wel vlechten! Het afval gaat met aandacht door mijn handen. De betekenis van plastic verschuift onmiddellijk van afval naar grondstof.

De ware aard van spullen

Bij het openen van de nieuwe pot chocoladepasta haal ik het folie eraf. Aan de binnenkant is het van goud. Van goud! Mijn tweede vondst met kleur. Ik realiseer me hoe weinig gekleurd afval ik heb. Ik koop geen plastic flesjes met water of limonade, ik gebruik geen blikjes. De weken die volgen, bekijk ik mijn afval nog zorgvuldiger. Blij word ik van de groene deksel van de pindakaas, het glimmende folie van paracetamol en de groene fles van de natuurazijn.

Dit verandert mijn beeld van afval compleet. Ik heb niet te veel maar te weinig. Mooi, kleurrijk en bruikbaar afval is schaars. En ik realiseer me dat dit de ware aard is van alle spullen die we gebruiken. Goede grondstoffen zijn kostbaar. We overvragen de aarde al veel te lang. Ik probeer dan ook steeds eenvoudiger te leven. Meestal reis ik met de fiets en de trein, vakanties vier ik vooral in eigen land (oh, Terschelling!). Mijn favoriete schoenen wil de schoenmaker niet meer repareren (koopt u maar nieuwe, mevrouw), maar ik blijf ze gebruiken totdat ze werkelijk uit elkaar vallen.

Maar toch. Ik drink op het station mijn koffie in een papieren beker die in het restafval verdwijnt. Afgelopen weekend ben ik met de auto naar het Reestdal gereden voor een mooie wandeling. In de supermarkten is het eten twee of driedubbel verpakt. In mijn eigen leven wringt het, klimaatneutraal leven in onze samenleving is haast onmogelijk. Mijn eigen onvermogen frustreert me.

Boven Zwolle 45.000 nieuwe vliegbewegingen

Ondertussen komt in het nieuws dat via Lelystad Airport 45.000 vliegtuigen per jaar over Zwolle gaan vliegen. Volgens het Klimaatakkoord van Parijs moeten we zo snel als kan het gebruik van fossiele energie (olie, benzine, steenkool, aardgas) afbouwen, zodat de CO2 uitstoot rigoureus omlaag gaat en de opwarming van aarde beperkt blijft. Dat betekent bijvoorbeeld minder nieuwe spullen maken, minder vlees eten, onze huizen beter isoleren en minder vliegen. Vliegen geeft namelijk van alle vervoersoorten de meeste CO2 uitstoot.

Hoe is het mogelijk dat we als samenleving aan de ene kant zo snel mogelijk van fossiele brandstoffen af willen, terwijl we tegelijk een nieuw vliegveld creëren voor 45.000 extra vliegbewegingen per jaar? Het onvermogen van de samenleving om goed voor de aarde te zorgen frustreert met net zo als mijn eigen onvermogen om klimaatneutraal te leven.

Soms kan ik wel janken

Waar ik klaar mee ben is dat ik, als consument, verantwoordelijk zou zijn voor het klimaatprobleem. Dat ik door afval te scheiden, minder auto te rijden en de groene deksel van de pot pindakaas opnieuw te gebruiken het klimaatvraagstuk op zou kunnen lossen. Ik weiger om de last van het maatschappelijk onvermogen op mijn schouders te nemen.

Soms kan ik wel janken. Over mijn eigen onvermogen. Over het onvermogen van de samenleving en van de wereldpolitiek. Dan brand ik een kaarsje bij Maria, mijn moeder aarde figuur. Een gebaar dat even futiel is als het bewaren van het gouden folie van pot chocoladepasta. Maar ik weet wel dat we op een dieper niveau moeten veranderen dan enkel afval scheiden. Dat kan ik niet alleen. We moeten dat met z’n allen doen. Op een manier die we nu nog niet begrijpen. Dus buig ik mijn hoofd en leg ik het vraagstuk neer in een ritueel gebaar.

Ik heb weer een nieuwe kleine persoonlijke klimaatmaatregel genomen. Mijn behoefte om iets concreets te doen, blijft onuitroeibaar. Bij mijn laatste treinreis heb ik bij de Kiosk gevraagd of ik een eigen beker mee kan nemen voor de koffie. De verkoopster is blij als ze geen overbodige papieren bekers verspilt, we hadden een leuke ontmoeting  en ik krijg 25 cent korting.

Nieuwe ontmoetingen, nieuwe verhalen en een symbolisch gebaar

Het maken van de Klimaat Madonna is daarom ook meer dan hergebruik van afval. Het is een ritueel gebaar om onze betrokkenheid bij het leven op aarde te voeden. Onze handen scheiden afval en maken er iets moois van. Terwijl het netje van de uien in kunst transformeert, maken we ruimte voor nieuwe verhalen, ontmoetingen en hoop. In dit proces kunnen we ons eigen onvermogen inbrengen. Om met onze kwetsbaarheid onverwachte vernieuwing toe te staan. En misschien zien we opeens gouden folie als we met nieuwe ogen naar de zorg voor de aarde kijken.

We beginnen 18 januari met een avond vol verhalen over het verlangen naar een nieuw evenwicht in het klimaat. We eindigen 24 maart ’s avonds met Earth Hour, het symbolische gebaar voor de aarde van het Wereld Natuur Fonds. Dan dragen we vanuit het klooster de Klimaat Madonna met lichtjes naar de Grote Markt in Zwolle.

Meer informatie vind je op www.kloosterzwolle.nl/klimaatmadonna.

Gepubliceerd op 23 november 2017 om 17:11