•  

Luisteren naar verhalen voor een samenleving in beweging

Home Blog Zijn we echt aan het kantelen?

Zijn we echt aan het kantelen?

De ene na de andere bekende legde een arm om me heen of stootte me aan. Mensen uit allerlei verschillende netwerken kwamen bij elkaar. Het was een reünie van leuke mensen. En ik stelde maar weer mensen aan elkaar voor: "Dit is nu de trekker van de wijkboerderij Stadshagen en dit is de biologische schapenboer die met een stadsboerderij bezig is." Mensenstromen bewogen vloeiend door elkaar heen, kwamen samen en gingen weer uit elkaar. We waren een zwerm.

Herstellen van verbroken verbindingen
Het was een donderdagavond, het was 3 april, er was in Zwolle een kantelbijeenkomst met Jan Rotmans, de populaire hoogleraar in de transitiekunde. Met snedige oneliners wist hij ons gevoel dat er iets aan de hand is in de samenleving aan te raken. Neem deze: ”We zitten niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van tijdperk.”

Waar gaat het om bij kantelen en transities? De bestaande systemen van politiek, geld, zorg, economie, energie en onderwijs werken niet meer. Procedures en regels hebben de menslievendheid verdreven. In de zorg is de drie minuten voor het uittrekken van een steunkous belangrijker dan het contact en het praatje. Op scholen nemen de Nio's en de CITOtoetsen het betrokken oordeel van de onderwijzer over.

Tegelijkertijd is er een groeiende beweging van initiatieven van onderop die los van de overheid, instellingen of bedrijfsleven zelf een moestuin, een coöperatie van zonnepanelen of een deelautosysteem organiseren. Ook zorgen technologische vernieuwingen voor radicale veranderingen. Een 3D printer kan bijvoorbeeld elk gewenst en uniek serviesgoed, kledingstuk of huis produceren. Het is nog niet zover maar "made in China" zal verdampen. Vertrouwen en menslievendheid zijn hierbij centrale waarden. Het gaat om het herstellen van verbroken verbindingen

3Dprinten
Bij een vorige lezing van Jan Rotmans in Zwolle stelde iemand hem de vraag hoe je kunt weten of de huidige onmiskenbare veranderingen ook daadwerkelijk die verandering van een tijdperk met zich meebrengt. De jaren '60 uit de vorige eeuw hadden ook deze belofte van de beweging van onderop met "the power to the people." Volgens Rotmans is het verschil dat deze beweging van onderop nu gepaard gaat met radicale technologische innovaties die deze beweging van onderop ondersteunt, van internet tot 3D printen.

Alhoewel ik het antwoord van Jan wel aanvoel, bleef ik toch met die vraag rondlopen. Hoe weten we of die verandering daadwerkelijk gaande is? Toen ik hoorde dat er een Zwolse kantelbijeenkomst is de maak was, sloot ik me meteen enthousiast aan om te helpen in de organisatie. Ergens een bijdrage aan leveren is bovendien een uitstekende manier om te onderzoeken hoe een beweging in elkaar zit.

Dromen van Zwolle
Het begon al goed. Met 20 actievelingen liepen we door een keurige kantoorruimte alsof we op het strand waren. Dat helpt om uit vaste patronen te stappen. Het was stiekem ook gewoon erg leuk. Vervolgens bespraken we het concept programma. Arjan Broer, de verbinder van het geheel, wist voortdurend voor ieders talent ruimte te maken. Ik vertelde over de verhalendag om persoonlijke verhalen van mensen over Zwolle te verzamelen. Iemand sprak de wens uit om een visie op Zwolle 2050 te formuleren. Een ander haalde een hoofdstuk uit het boek van Jan Rotmans erbij. Ik bood aan om op basis van de verhalen van de mensen die visie te maken, als het verhaal van Zwolle. Storytelling als strategie. Ik vroeg of er iemand wilde helpen. Mathilde Tempelman, een leuke vrouw die ik net had leren kennen, riep dat zij dat wel wilde. Het voelde goed met haar. En we hebben ook samen een fantastisch product gemaakt, waarbij we elkaar mooi aanvulden. Zo eenvoudig gaat het dan, werken vanuit menslievendheid en vertrouwen. Na het verhaal van Jan Rotmans konden wij op 3 april onze "Dromen van Zwolle" presenteren.

Broodfonds en gevoel
Na afloop van de kantelbijeenkomst was er borrel. Zwervend door de menigte raakte ik aan de praat met een man over een Zwols broodfonds. Ook werd ik gevonden door een man met wie ik de week ervoor een leuk email contact had gehad. Hij vertelde enthousiast over de energie coöperatie waar hij mee bezig is. De heren vertelden hoe ze samenwerking aangingen in hun projecten. Op gevoel. En bij die woorden legden ze hun hand op hun buik. "Het buikgevoel, je intuïtie moet goed zijn." Dit waren twee zakelijke jongens die uit de commerciële sector komen. Twee stoere mannen die zich ter plekke verbonden met elkaar, niet zozeer omdat ik ze aan elkaar voorstelde, maar omdat ze herkenning vonden in hun manier van werken.

En precies op dat moment besefte ik hoe radicaal de verandering is waarin we zitten. Het is echt mogelijk dat we vanuit menslievendheid werken. Twee vrolijke zakelijke boys praten over het volgen van je gevoel alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Op de website Jij vertelt kun je de uitgebreide versie van “Dromen van Zwolle” nalezen >>. 

Gepubliceerd op 07 april 2014 om 18:51