Talenten die me helpen

Op basis van eigen verhalen van inwoners, klanten, bestuurders of medewerkers achterhaal ik de visie en de kracht van een organisatie of samenwerking. Dat is de basis voor verandering om dringende kwesties aan te pakken. Ik realiseer me steeds beter dat ik een aantal talenten heb die het mogelijk maken dat ik dit werk kan doen.

Risico's nemen voor sociale innovaties

Ik had een proces ontworpen waarin de gemeenteraad die visie zelf zou maken. Het dualisme was net ingevoerd en ik zag de mogelijkheden die dat met zich mee kon brengen voor me. Eerst hielden de raadsleden een participatietraject en daarna een creatietraject van drie raadsvergaderingen. Dat laatste was zover ik weet nog nooit gedaan. De gemeenteraad had voor hun toekomstvisie dus geen document liggen waar ze wijzigingen voor konden voorstellen, maar enkel de verslagen van het participatietraject. Ik wist dat het kon en de betrokkenen (van griffier tot burgemeester, secretaris tot raadsleden) hadden vertrouwen in me dat het kon lukken. 

Op de eerste avond brak het angstzweet me uit. Lieve hemel, wat had ik nu weer in gang gezet? Dit kunstje was nog nooit vertoond. Wat moest ik doen als er een prutdiscussie zou plaatsvinden? Op dat moment kon ik niks meer aan het traject wijzigen. ik heb het gesprek vol spanning gevolgd. Achteraf kon ik hier om lachen. Het ergste dat kon gebeuren was een vergadering zonder resultaat en mijn ego geknakt. Dat zijn misschien wel pijnlijke maar toch overzichtelijk risico's.

Er ontspon zich een prachtig gesprek tussen de raadsleden. Na twee uur hadden ze met elkaar thema's en prioriteiten bepaald. De volgende raadsvergadering hebben ze hun verlangens uitgesproken en keuzes gemaakt. En de derde vergadering is de toekomstvisie vastgesteld. Dat is zo'n 10 jaar geleden. De toekomstvisie is ondertussen twee of drie keer bijgesteld, maar ze werken er nog steeds mee. En dat is omdat de raadsleden die visie echt zelf hebben gemaakt. Het was een radicale sociale innovatie om dualisme op eigen wijze vorm te geven. Sociale innovaties zijn altijd risico's, omdat je met mensen werkt. Het is het mooiste wat er is om dat risico te nemen.   

Waarmaken

Het gaat mij niet alleen om nieuwe mogelijkheden, ik wil ze ook realiseren. Dat betekent dat het in de praktijk altijd anders wordt dan ik bedacht had. De raadsleden namen minder scherpe keuzes dan ik me had voorgesteld en ze stelden andere prioriteiten dan ik gedaan zou hebben. Maar een gerealiseerd project is altijd mooier dan een briljant idee dat niet verder komt dan de droom. Voor mij is het vanzelfsprekend om ervoor te zorgen dat er een resultaat komt.

Luisteren en afstemmen

Om de innovaties die nodig zijn waar te kunnen maken, luister ik naar de mensen met wie ik werk. Dromen kunnen we alleen realiseren als ze aansluiten bij de behoeftes en geworteld zijn in de eigen ervaringen van mensen. Ik heb de raadsleden wel teruggeven dat hun keuze minder scherp was dan de intentie aan het begin van het traject. Maar zij konden het goed uitleggen en waren heel tevreden dat de keuzes die ze wel maakten vele malen scherper waren dan ze ooit hadden gedaan. Door te luisteren kon ik het resultaat afstemmen op de energie van de organisatie. Het gaat erom te waarderen welke stappen wel gezet worden in plaats van kritisch te zijn op de stappen die niet gezet worden. Dat geeft energie en dat maakt veranderingen mogelijk.

Hier kun je een verhaal lezen over wat luisteren in de praktijk kan betekenen >>.

Het geheel overzien

Als vanzelfsprekend zoek ik het overzicht in mijn werk. De toekomstvisie ging over al het werk van een gemeente. Ik zorg ervoor dat de minder zichtbare of sexy onderdelen ook meegenomen worden. Voor een proces van sociale innovatie is de hele organisatie nodig. Ik praat met de verschillende soorten mensen die betrokken zijn. Bij de toekomstvisie waren dat beleidsmedewerkers, projectleiders, directeuren, wethouders en raadsleden. Een toekomstvisie gaat over de hele gemeenschap. Het participatie traject bestond uit meer dan 10 gesprekken in de verschillende kernen van de gemeente, geografische en cultureel gespreid. 

Pionieren

Terwijl ik met een klus bezig ben, leer ik wat er nodig is. Als pionier ben ik altijd met dingen bezig die nog niet gedaan zijn. Tijdens het proces leer ik nieuwe vaardigheden en bouw andere ervaringen op. Mijn honger naar leren en groeien maakt de sociale innovaties mogelijk. Ik ben bekwaam in dat pionieren.

Imperfectie toestaan

Ik kan mijn werk niet alleen. Bij de toekomstvisie had ik geregeld overleg met de griffier, het presidium, de communicatieadviseur, de gemeentesecretaris en burgemeester. Radicale sociale innovaties zijn alleen mogelijk als er een team is dat het proces draagt en opdrachtgevers die het proces beschermen. Ik maak fouten, ik doe onhandige dingen. Tijdens het proces van de toekomstvisie had ik in een verslag van een participatiebijeenkomst een spelfout gemaakt. De volgende week stond er op de voorpagina van het huis-aan-huis blad een advertentie van een communicatiebureau voor correcte teksten met een citaat uit mijn verslag, met de spelfout. Niet leuk op dat moment maar een dag later een goede grap. In ons team rekenden we elkaar niet af op fouten, maar we spraken elkaar erop aan, we maakten er grappen over, we leerden en gingen weer verder.

Complexe maatschappelijke vraagstukken met meerdere betrokken partijen: het avontuur aangaan

Misschien is voor opdrachtgevers wel het lastigste dat ik geen kant en klare oplossingen heb. Als er wel een oplossing is, dan heb je mij niet nodig. Als je met een vaste en bekende methodiek werkt, dan krijg je oplossingen zoals je ze al vaker hebt uitgeprobeerd. Ik werk graag met dringende maatschappelijke kwesties waar meerdere partijen bij betrokken zijn. We hebben een droom, we gaan samen op weg en we blijven afstemmen. Die openheid wil ik aangaan.

Hier kun je een verhaal lezen over wat kwetsbaarheid in de praktijk voor mij en voor een gemeente betekent >>.