Provincie Overijssel

Een ander samenspel tussen overheid en samenleving

Resultaten
In deze experimenten blijkt dat er een nieuw verhaal ontstaat over het veranderende samenspel tussen overheid en samenleving. De overheid heeft drie manieren waarop ze werkt: met geld, regels en relaties. Werken met geld en regels geeft een systeemwereld die de afgelopen jaren dominant is geworden. In de transities is meer aandacht voor de relaties nodig. Het verhaal over de Torteltuin in Zwolle vertelt op exemplarische wijze wat deze transformatie inhoudt.

De experimenten in de vijf gemeenten laten zien dat de lokale overheid volop bezig is met het versterken van het werken met relaties en met de kanteling van systeem- naar leefwereld. Het werken met relaties kan de overheid versterken door aandacht te geven aan haar grondbeginselen: samenwerken rond een inhoudelijk doel, met relaties werken en tenslotte kwetsbaarheid en tragiek aanvaarden.

In de praktijk gebeurd dat met exploratief werken, werken vanuit de situatie, overheidsparticipatie, door andere rollen aan te nemen en met storytelling.

Concrete producten van deze experimenten zijn de film van de Torteltuin die hiernaast te zien is, het verslag “Experimenteren met het nieuwe samenspel van overheid en samenleving” die je hier kunt lezen >>, en drie werkbijeenkomsten waar in totaal een kleine honderd mensen bij aanwezig waren.

Situatie
De provincie Overijssel wil met het programma Overijssels Bestuur 20XX de kracht van de samenleving en een duurzame kwaliteit van het openbaar bestuur in en voor Overijssel versterken. Uit de collegeakkoorden van 2014 blijkt dat participatie van groot belang is voor de komende bestuursperiode voor gemeenten. Gemeenten realiseren zich dat een nieuw samenspel met samenleving nodig is en zijn op zoek naar nieuwe visies en werkwijzen. Vijf gemeenten waren bereid om hun eigen ontwikkeling in het nieuwe samenspel te delen en er samen met de provincie experimenten van te maken. 

Doel van dit project was om te experimenteren met nieuwe relaties tussen overheid en samenleving.

Activiteiten
Samen met de vijf gemeenten Zwolle, Kampen, Olst-Wijhe, Enschede en Dalfsen heb ik de experimenten vormgegeven. Bij de experimenten is gewerkt met storytelling omdat verhalen verbinding, vertrouwen en co-creatie ondersteunen en daarmee aansluiten bij de transities van de overheid. Drie experimenten richtten zich primair op de veranderingen bij gemeenten door de initiatieven die inwoners nemen. De vierde ging over de nieuwe rol voor raadsleden en ambtenaren bij gebiedsontwikkeling door inwoners en de vijfde over de samenwerking tussen gemeente en ondernemers in de recreatiesector.  

In deze vijf experimenten waren er 15 contactpersonen binnen de gemeenten, variërend van contactambtenaren, een stadsdeelmanager, beleidsmedewerkers, een organisatieontwikkelaar, een strateeg, een griffier, een raadslid en een wethouder. Er zijn 11 interviews, negen werkbijeenkomsten en drie presentaties van de resultaten gehouden. In totaal hebben zo’n honderd mensen meegewerkt aan deze experimenten, waarvan 31 medewerkers van gemeenten, twee bestuurders, 10 raadsleden, 31 inwoners, 8 ondernemers en 16 medewerkers van maatschappelijke partners.